ਜੋਸ਼ੀਮਠ — ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਂ ਹੁਣ ਜੋਤਿਰਮਠ ਹੈ — ਅਲਕਨੰਦਾ ਅਤੇ ਧੌਲੀਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਗਭਗ 1,900 ਮੀਟਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਖੜ੍ਹਵੀਂ ਢਲਾਨ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਛਾਉਣੀ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਚਮੋਲੀ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ। ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਜ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਾਲੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਤ ਹੈ।
2023 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਧਸਣ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਵਿਚ ਤਰੇੜਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ; ਕੁਝ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਐਲਾਨ ਕੇ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲਾਤ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੁਕਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਟਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਦੇਖ ਲਓ।
ਜੋਸ਼ੀਮਠ (ਜੋਤਿਰਮਠ) ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖੀਏ ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ
ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਰਸਿੰਘ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਦਰ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁੜ ਉਸਾਰਿਆ ਪੱਥਰ ਦਾ ਇਹ ਮੰਦਰ ਹੇਠਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਹੈ।
ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਮਠ ਅਤੇ ਕਲਪਬ੍ਰਿਛ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਠ, ਉਹ ਗੁਫ਼ਾ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਰੁੱਖ — ਕਲਪਬ੍ਰਿਛ — ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਔਲੀ ਤੱਕ ਉੱਪਰ ਜਾਓ
ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਔਲੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਲੰਮੀ ਕੇਬਲ ਕਾਰ 2023 ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਧਸਣ ਮਗਰੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ — ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁੱਛ ਲਓ ਕਿ ਇਹ ਮੁੜ ਚੱਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦ ਲਓ
ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਏਟੀਐਮ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰੇਨ ਪੌਂਚੋ, ਸੋਟੀਆਂ ਤੇ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਵੇਚਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਆਖ਼ਰੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਜੋ ਭੁੱਲ ਆਏ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲਓ।
ਜੋਸ਼ੀਮਠ (ਜੋਤਿਰਮਠ) ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ
- ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ: ਲਗਭਗ 250–255 ਕਿਮੀ, ਠਹਿਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੌਂ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਘੰਟੇ — ਦੇਵਪ੍ਰਯਾਗ, ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ, ਕਰਨਪ੍ਰਯਾਗ, ਚਮੋਲੀ ਅਤੇ ਪੀਪਲਕੋਟੀ ਰਾਹੀਂ।
- ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ: ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਤੜਕੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਲਈ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਹ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ੇਅਰ ਜੀਪਾਂ ਟੋਟਿਆਂ ਵਿਚ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਅੱਗੇ: ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਮੀ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਲਗਭਗ 45 ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਔਲੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਤਕਰੀਬਨ 13–16 ਕਿਮੀ ਹੈ।
ਕੰਮ ਦੀ ਸਲਾਹ
- ਦਿਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੋ। ਮਾਨਸੂਨ ਵਿਚ ਹਾਈਵੇ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਢਿੱਗਾਂ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਮਗਰੋਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰੋਕ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਘਾਂਘਰੀਆ ਲਈ ਅਤੇ ਖੱਚਰਾਂ, ਪੋਰਟਰਾਂ ਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਕਦੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕਢਵਾ ਲਓ।
- ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਪੀਪਲਕੋਟੀ (ਲਗਭਗ 35 ਕਿਮੀ ਪਹਿਲਾਂ) ਰਾਤ ਰੁਕਣ ਦਾ ਆਮ ਬਦਲ ਹੈ।
- ਇਸ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਘਾਂਘਰੀਆ ਵਿਚ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢਲਣ ਵਿਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੋਸ਼ੀਮਠ (ਜੋਤਿਰਮਠ) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟ੍ਰੈਕ ਤੇ ਟੂਰ
ਗਾਈਡ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਜੋਸ਼ੀਮਠ (ਜੋਤਿਰਮਠ) ਦੇਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਪੈਕੇਜ ਹਨ:
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਾਈਡ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰੈਕ ਸ਼ੁਰੂ US$498 ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼: ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਾਈਡ ਨਾਲ 5 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਟ੍ਰੈਕ
GetYourGuide ’ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਪੈਕੇਜ: ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਾਈਡ, ਯਾਤਰਾ ਹਾਈਵੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ, ਘਾਂਘਰੀਆ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ। ਲਿਸਟਿੰਗ ਨਵੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ-ਵਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਕੀ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਪੜ੍ਹ ਲਓ।
- ਦੇਵਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਰਾਹੀਂ ਅਲਕਨੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
- ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਤੋਂ ਘਾਂਘਰੀਆ ਤੱਕ ਟ੍ਰੈਕ
- ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਦਿਨ
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਠਹਿਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਕ ਸ਼ੁਰੂ US$244 ਉਰਗਮ ਘਾਟੀ: ਯੋਗ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਣਗਾਹਿਆ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਟੂਰ
ਉਰਗਮ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸਹਿਜ ਦਿਨ — ਪੌੜੀਦਾਰ ਖੇਤਾਂ ਵਾਲੀ ਉਪ-ਘਾਟੀ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਸਫ਼ਰ ਹੇਠਾਂ। ਇਹ ਭੀੜ ਭਰੇ ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ: ਪਿੰਡ ਦੇ ਘਰ, ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਅਤੇ ਯੋਗ। ਜੇ ਚਮੋਲੀ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਫ਼ਤਾ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਚੰਗਾ ਵਾਧਾ। ਅਜੇ ਕੋਈ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ।
- ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਦਰੀਨਾਥ ਸੜਕ ਤੋਂ ਹਟਵੀਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਉਪ-ਘਾਟੀ
- ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਸੌਖੇ ਟ੍ਰੈਕ
- ਪੰਚ ਕੇਦਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਕਲਪੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਦਾ ਘਰ
ਗਾਈਡ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਟੂਰ ਸ਼ੁਰੂ US$830 ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਟੂਰ ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਚਾਰ ਧਾਮ ਯਾਤਰਾ
ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚਾਰ ਧਾਮ ਪਰਿਕਰਮਾ। ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸੇ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ, ਯਾਨੀ ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਰਾਹੀਂ — ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਘਾਟੀ ਦਾ ਰਾਹ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਕੋਈ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ।
- ਯਮੁਨੋਤਰੀ, ਗੰਗੋਤਰੀ, ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ
- ਸਾਰੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਟੂਰ ਗਾਈਡ
- ਬਦਰੀਨਾਥ ਸੜਕ ’ਤੇ ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ
