ਬਦਰੀਨਾਥ ਅਲਕਨੰਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਕਰੀਬਨ 3,100 ਮੀਟਰ ’ਤੇ ਹੈ, ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਪਰਬਤ-ਲੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਨੀਲਕੰਠ ਦੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਪਿਰਾਮਿਡ ਹੇਠ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇਹ ਮੰਦਰ ਚਾਰ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ — ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਸਰਬ-ਭਾਰਤੀ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਥਾਪਿਆ। ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਤੋਂ ਹਾਈਵੇ ਲਗਭਗ 25 ਕਿਮੀ ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਟ੍ਰੇਲਹੈੱਡ ਦੇ ਇੰਨਾ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਟ੍ਰੈਕ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਫੇਰੀ ਹੈ: ਮੰਦਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਮਾਣਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖੀਏ ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ
ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ
ਮੰਦਰ ਦਾ ਰੰਗੀਨ ਮੁਹਾਂਦਰਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਆਮ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਮੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਮਠ ਵਰਗਾ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਮਈ, ਜੂਨ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ ਕਤਾਰਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੜਕੇ ਅਤੇ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਪਤ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ
ਮੰਦਰ ਦੇ ਐਨ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗਰਮ ਚਸ਼ਮਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੁੰਡ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਾਤਰੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਗਰਮ ਹੈ — ਪਹਾੜ ਦੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਸੁਖ।
ਨੀਲਕੰਠ ਵੱਲ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰੋ
ਸਾਫ਼ ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਲਗਭਗ 6,600 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਨੀਲਕੰਠ ਚੋਟੀ ਨਗਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਵਿਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹਰ ਪਹਾੜੀ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਕਿਸਮਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਣਾ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧੋ
ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਮਾਣਾ ਵਿਚ ਚੱਟਾਨ ਦਾ ਪੁਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸੁਧਾਰਾ ਝਰਨੇ ਵੱਲ ਪੈਦਲ ਰਾਹ ਹੈ।
ਬਦਰੀਨਾਥ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ
- ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਤੋਂ: ਲਗਭਗ 25 ਕਿਮੀ, ਟੈਕਸੀ, ਜੀਪ ਜਾਂ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਘੰਟਾ।
- ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਤੋਂ: ਲਗਭਗ 45 ਕਿਮੀ, ਡੇਢ ਤੋਂ ਦੋ ਘੰਟੇ।
- ਸੀਜ਼ਨ: ਮੰਦਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਜਾਂ ਮਈ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ: ਪਿਛਲੇ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਧਾਮ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਾਊਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮ ਦੇਖ ਲਓ।
ਕੰਮ ਦੀ ਸਲਾਹ
- ਇਹ ਘਾਂਘਰੀਆ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਠੰਢਾ — ਇਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਰੋ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਉਚਾਈ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
- ਗਰਭ-ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ।
- ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਸੜਕ ’ਤੇ ਲਾਮਬਗੜ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਢਿੱਗਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਰੱਖੋ।
ਬਦਰੀਨਾਥ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟ੍ਰੈਕ ਤੇ ਟੂਰ
ਗਾਈਡ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਪੈਕੇਜ ਹਨ:
ਗਾਈਡ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਟੂਰ ਸ਼ੁਰੂ US$830 ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਟੂਰ ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਚਾਰ ਧਾਮ ਯਾਤਰਾ
ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚਾਰ ਧਾਮ ਪਰਿਕਰਮਾ। ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸੇ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ, ਯਾਨੀ ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਰਾਹੀਂ — ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਘਾਟੀ ਦਾ ਰਾਹ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਕੋਈ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ।
- ਯਮੁਨੋਤਰੀ, ਗੰਗੋਤਰੀ, ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ
- ਸਾਰੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਟੂਰ ਗਾਈਡ
- ਬਦਰੀਨਾਥ ਸੜਕ ’ਤੇ ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਘਾਟ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਪੈਕੇਜ ਸ਼ੁਰੂ US$239 ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਠਹਿਰ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਪੈਕੇਜ
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਜਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਧਾਮ ਪੈਕੇਜ। GetYourGuide ਇਸ ਨੂੰ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਹਾੜੀ ਧਾਮਾਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ ਹੈ — ਹਾਮੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਰੇਟਰ ਤੋਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਪੁੱਛ ਲਓ ਕਿ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ ਕਿਵੇਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਕੋਈ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ।
- ਯਮੁਨੋਤਰੀ, ਗੰਗੋਤਰੀ, ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਚਾਰ ਮੰਦਰ
- ਠਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ
- ਚਾਰ ਧਾਮ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਮਤ
ਗਾਈਡ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ US$1800 ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦਾ 9 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਦਾ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ, ਜੋ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਦੇ ਤੀਰਥ-ਟ੍ਰੈਕ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ — ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਇੱਕੋ ਫੇਰੀ ਵਿਚ। ਇਹ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਸਟਿੰਗ ’ਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਠਹਿਰ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਓ।
- ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ
- ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
- ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ
