7,816 मीटर उंच नंदा देवी हा भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वोच्च पर्वत आणि पूर्णपणे देशात असलेला सर्वोच्च पर्वत आहे. तो शिखरांच्या जवळपास परिपूर्ण कड्याच्या आत उभा आहे, जे एका दुर्गम हिमनदी-खोऱ्याला — नंदा देवी अभयारण्याला — वेढते, आणि त्यात फक्त ऋषिगंगेच्या भयावह घळईतूनच शिरता येते. एरिक शिप्टन आणि बिल टिलमन यांनी 1934 मध्ये आत जाण्याचा मार्ग शोधला, आणि टिलमन व नोएल ओडेल यांनी 1936 मध्ये पर्वत सर केला.
हा परिसर 1982 मध्ये राष्ट्रीय उद्यान आणि 1988 मध्ये युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ झाला; व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स 2005 मध्ये त्याच नोंदीत जोडली गेली. हानी पोहोचलेल्या परिसंस्थेला सावरता यावे म्हणून आतले अभयारण्य 1980 च्या दशकापासून ट्रेकर्स आणि गिर्यारोहकांसाठी बंद आहे.
नंदा देवी राष्ट्रीय उद्यान येथे काय पाहावे व करावे
पर्वत औलीहून पाहा
नंदा देवी न्याहाळण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे जोशीमठच्या वरच्या औली आणि गोरसोंच्या कुरणांतून, जिथे त्याची जुळी शिखरे धौलीगंगा दरीपलीकडे उंचावतात.
बाहेरच्या भागात ट्रेक
जोशीमठच्या पुढे धौलीगंगा दरीतील लाता गावातून एक नियंत्रित मार्ग उद्यानाच्या बाहेरच्या भागात लाता खरक आणि धरांसी खिंडीकडे चढतो, जिथून अभयारण्याच्या आतली दृश्ये दिसतात. संख्या मर्यादित आहे आणि वन विभागाचा परवाना व स्थानिक मार्गदर्शक आवश्यक आहेत — जोशीमठमधील नोंदणीकृत ऑपरेटरमार्फत व्यवस्था करा.
जागतिक वारसा नोंद समजून घ्या
युनेस्को या दोन उद्यानांचे वर्णन एकमेकांना पूरक असे करते: नंदा देवीचे कठोर, हिमनद्यांनी भरलेले निर्जन रान आणि भ्यूंडार दरीची कोमल फुलांची कुरणे. दोन्ही मिळून झांस्कर आणि महा हिमालय रांगांमधील संक्रमण-पट्ट्याचे रक्षण करतात.
नंदा देवी राष्ट्रीय उद्यान येथे कसे पोहोचावे
- दृश्यस्थळे: औली जोशीमठहून रस्त्याने साधारण 13–16 किमी आहे.
- लाता गाव: जोशीमठहून साधारण 25 किमी, धौलीगंगा दरीतून मलारीकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर.
उपयोगी सूचना
- आतल्या अभयारण्यात जाण्याचे नियोजन करू नका: ते बंद आहे, आणि कोणताही ऑपरेटर तुम्हाला तिथे कायदेशीररीत्या नेऊ शकत नाही.
- बाहेरच्या भागातला ट्रेक हा अनेक दिवसांचा गंभीर मार्ग आहे, पावसाळ्याच्या सर्वात जोरदार आठवड्यांबाहेर उत्तम.
- नंदा देवी ही गढवाल आणि कुमाऊँची अधिष्ठात्री देवता आहे — हा पर्वत जितका भव्य, तितकाच पवित्रही.
नंदा देवी राष्ट्रीय उद्यान साठी सर्वोत्तम ट्रेक व टूर
मार्गदर्शक, वाहन आणि मुक्कामाची सोय यांसह नंदा देवी राष्ट्रीय उद्यान पाहण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे ही पॅकेजेस:
गावातील मुक्काम व ट्रेक पासून US$244 उर्गम दरी: योग आणि ट्रेकसह एक अनवट हिमालयीन टूर
उर्गम दरीतील पाच निवांत दिवस — पायऱ्यांच्या शेतांची उपदरी, जोशीमठहून थोड्याच अंतरावर खाली. गर्दीच्या तीर्थमार्गाच्या अगदी उलट: गावातली घरे, हलकी भटकंती आणि योग. चमोलीत आठवडा किंवा त्याहून जास्त वेळ असेल तर व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्सच्या आधी किंवा नंतर चांगली जोड. अजून अभिप्राय नाहीत.
- जोशीमठच्या खाली बद्रीनाथ रस्त्यापासून आत एक शांत उपदरी
- ग्रामजीवन, योग आणि सोपे ट्रेक
- पंच केदारांपैकी एक, कल्पेश्वर मंदिराचे स्थान
खासगी मार्गदर्शित ट्रेक पासून US$498 ऋषिकेश: खासगी मार्गदर्शकासह 5 दिवसांचा व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स ट्रेक
GetYourGuide वर आम्हाला सापडलेले व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्सचे सर्वात परिपूर्ण पॅकेज: ऋषिकेशहून पाच दिवस, खासगी मार्गदर्शक, तीर्थ महामार्गावरचा प्रवास, घांघरियापर्यंत पदयात्रा आणि फुलांमध्ये एक दिवस. ही नोंद नवीन आहे आणि अजून एकही अभिप्राय नाही, त्यामुळे बुक करण्यापूर्वी दिवसवार कार्यक्रम आणि काय समाविष्ट आहे ते वाचून घ्या.
- देवप्रयाग आणि जोशीमठमार्गे अलकनंदेच्या काठाने वरचा प्रवास
- खासगी मार्गदर्शकासोबत गोविंदघाट ते घांघरिया ट्रेक
- व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स राष्ट्रीय उद्यानात संपूर्ण एक दिवस
मार्गदर्शित ट्रेक पासून US$405 उत्तराखंड: दयारा बुग्याल ट्रेक (कुरण ट्रेक)
दयारा बुग्याल हे उत्तरकाशी जिल्ह्यातील विशाल उंच कुरण आहे — व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्सपेक्षा वेगळी दरीव्यवस्था, पण त्याच प्रकारचा मोकळा अल्पाइन प्रदेश. देहरादूनहून चार दिवस, आतापर्यंत एका पंचतारांकित अभिप्रायासह.
- उत्तराखंडमधील सर्वात विस्तीर्ण अल्पाइन कुरणांपैकी एक
- गढवालच्या बर्फाच्छादित शिखरांची विस्तृत दृश्ये
- सौम्य चढ, नवख्यांसाठी योग्य




